Polymer được sử dụng để liên kết các hạt cặn nhỏ thành bông lớn, giúp tăng tốc độ lắng, tuyển nổi hoặc tách nước bùn. Tuy nhiên, nhiều hệ thống đã châm Polymer nhưng bông vẫn nhỏ, khó lắng hoặc hoàn toàn không hình thành.
Polymer không kéo bông chưa chắc do thiếu liều. Nguyên nhân có thể đến từ việc chọn sai loại Polymer, PAC chưa keo tụ hiệu quả, pH không phù hợp, pha hóa chất sai hoặc lực khuấy làm bông bị phá vỡ.
1. Chọn sai loại Polymer
Polymer gồm ba nhóm chính là Anion, Cation và Nonionic. Mỗi loại phù hợp với điện tích hạt và đặc tính nước thải khác nhau.
Nếu chọn sai điện tích, Polymer khó bám lên hạt hoặc vi bông nên không tạo được cầu nối. Khi đó, dù tăng liều, bông vẫn nhỏ hoặc nước trở nên nhớt.
Cách khắc phục:
- Jar Test đồng thời Polymer Anion, Cation và Nonionic.
- So sánh nhiều mức mật độ điện tích.
- Thử Polymer trên đúng mẫu nước sau khi đã điều chỉnh pH và châm PAC.
- Không lựa chọn chỉ dựa trên tên ngành sản xuất.
2. PAC chưa tạo được vi bông
Trong phần lớn hệ thống keo tụ – tạo bông, PAC được châm trước để làm mất ổn định hạt keo. Polymer được châm sau để liên kết các vi bông thành bông lớn.
Nếu PAC chưa hoạt động hiệu quả, Polymer không có đủ vi bông để liên kết.
Dấu hiệu thường gặp:
- Sau khi châm PAC không xuất hiện hạt nhỏ hoặc vi bông.
- Tăng Polymer nhưng độ trong không cải thiện.
- Nước vẫn có màu đục đồng đều.
- Bông chỉ xuất hiện khi tăng PAC.
Cách khắc phục: Kiểm tra lại liều PAC, chất lượng PAC, điểm châm và khả năng khuấy nhanh trước khi tăng Polymer.
3. pH không phù hợp
pH ảnh hưởng trực tiếp đến điện tích hạt, khả năng thủy phân của PAC và hiệu quả hoạt động của Polymer.
Nếu pH quá cao hoặc quá thấp:
- PAC khó hình thành bông.
- Điện tích của hạt thay đổi.
- Polymer không bám hiệu quả.
- Bông hình thành chậm hoặc rất yếu.
Cách khắc phục:
- Đo pH trước PAC, sau PAC và tại điểm châm Polymer.
- Jar Test Polymer tại nhiều mức pH.
- Ổn định pH trước khi châm PAC và Polymer.
- Không tăng Polymer để bù cho pH chưa phù hợp.
4. Polymer được pha sai cách
Polymer bột cần được phân tán từ từ vào nước và có đủ thời gian để hòa tan, trưởng thành. Nếu pha sai, phần Polymer thực sự hoạt động có thể thấp hơn nhiều so với lượng đã cân.
Các lỗi thường gặp gồm:
- Đổ Polymer quá nhanh làm vón cục.
- Pha dung dịch quá đặc.
- Khuấy quá mạnh làm suy giảm chuỗi Polymer.
- Chưa đủ thời gian hòa tan đã đưa vào sử dụng.
- Dùng dung dịch Polymer đã để quá lâu.
- Dùng nước pha có nhiều cặn hoặc độ mặn cao.
Cách khắc phục: Rải Polymer từ từ vào nước đang khuấy, pha đúng nồng độ hướng dẫn và chờ đủ thời gian trưởng thành trước khi châm.
5. Liều Polymer quá thấp hoặc quá cao
Polymer chỉ hoạt động tốt trong một khoảng liều nhất định.
Thiếu Polymer:
- Có nhiều vi bông nhưng không phát triển lớn.
- Bông lắng chậm.
- Nước sau lắng còn nhiều hạt mịn.
Thừa Polymer:
- Bông nhớt hoặc kéo sợi.
- Nước có cảm giác nhớt.
- Bông lớn nhưng khó lắng.
- Hạt bị tái ổn định.
- Tăng liều nhưng độ trong không cải thiện.
Cách khắc phục: Jar Test theo dải liều tăng dần và chọn liều thấp nhất vẫn tạo được bông chắc, lắng nhanh và nước trong.
6. Châm Polymer sai vị trí hoặc sai thời điểm
Polymer thường được châm sau PAC, tại đầu vùng khuấy chậm. Nếu châm quá gần PAC hoặc tại vùng khuấy mạnh, Polymer có thể phản ứng cục bộ hoặc bị phá hủy.
Nếu châm Polymer quá muộn, bông không có đủ thời gian phát triển trước khi đi vào bể lắng.
Cách khắc phục:
- Tách riêng điểm châm PAC và Polymer.
- Châm PAC tại vùng khuấy nhanh.
- Châm Polymer sau khi PAC đã được phân tán.
- Đảm bảo còn đủ thời gian tạo bông trước bể lắng hoặc DAF.
- Không pha PAC và Polymer chung một bồn.
7. Lực khuấy không phù hợp
Polymer cần được phân tán đều nhưng không chịu được lực cắt quá lớn sau khi bông đã hình thành.
Khuấy quá yếu khiến Polymer tập trung cục bộ, tạo vùng dư và vùng thiếu hóa chất. Khuấy quá mạnh làm chuỗi Polymer hoặc cầu nối giữa các hạt bị phá vỡ.
Dấu hiệu dễ nhận biết là bông xuất hiện gần điểm châm nhưng nhỏ dần hoặc biến mất trước khi đến bể lắng.
Cách khắc phục:
- Khuấy vừa đủ tại điểm châm để phân tán Polymer.
- Giảm tốc độ khuấy trong giai đoạn phát triển bông.
- Không đặt điểm châm Polymer ngay trước bơm ly tâm.
- Kiểm tra van, đường ống và vị trí rơi tự do gây phá bông.
8. Nước thải có dầu mỡ, chất hoạt động bề mặt hoặc độ mặn cao
Một số thành phần trong nước thải có thể cản trở khả năng tạo bông của Polymer.
Dầu nhũ hóa và chất hoạt động bề mặt tạo lớp bảo vệ quanh hạt, khiến Polymer khó tiếp xúc. Độ mặn cao có thể làm chuỗi Polymer co lại và giảm khả năng tạo cầu nối.
Cách khắc phục:
- Phá nhũ hoặc điều chỉnh pH trước khi châm Polymer.
- Thử Demulsifier nếu nước chứa dầu nhũ hóa.
- Thử Polymer Nonionic đối với nước có độ dẫn điện cao.
- Sử dụng đúng nguồn nước để pha Polymer.
- Jar Test bằng chính mẫu nước thải thực tế.
9. Bơm định lượng hoặc đầu châm gặp sự cố
Bơm hiển thị đang hoạt động không có nghĩa Polymer đang được châm đúng lưu lượng.
Các sự cố thường gặp:
- Đầu châm bị nghẹt do Polymer vón cục.
- Đường hút bị e khí.
- Van một chiều bị kẹt.
- Dung dịch quá đặc nên bơm không hút ổn định.
- Ống bị rò hoặc gập.
- Lưu lượng thực tế thấp hơn cài đặt.
Cách khắc phục: Hiệu chuẩn bơm bằng cách đo thể tích dung dịch Polymer thực tế được bơm trong một khoảng thời gian xác định. Đồng thời vệ sinh đầu châm, kiểm tra van và đường ống.
10. Quy trình kiểm tra và khắc phục nhanh
Khi Polymer không kéo bông, không nên tăng liều ngay. Có thể kiểm tra theo trình tự:
- Đo pH tại điểm châm Polymer.
- Kiểm tra PAC đã tạo vi bông hay chưa.
- Kiểm tra loại Polymer đang sử dụng.
- Kiểm tra nồng độ và cách pha Polymer.
- Hiệu chuẩn lưu lượng bơm định lượng.
- Quan sát bông tại điểm châm và cuối bể tạo bông.
- Kiểm tra lực khuấy và các vị trí có thể phá bông.
- Jar Test nhiều loại Polymer với cùng một liều.
- Chọn hai sản phẩm tốt nhất và tối ưu lại liều.
- Áp dụng thử ngoài hệ thống trước khi vận hành ổn định.
| Hiện tượng | Nguyên nhân có thể | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Không xuất hiện bông | Sai Polymer, sai pH hoặc PAC chưa hoạt động | Jar Test lại loại Polymer, pH và PAC |
| Có nhiều bông nhỏ | Thiếu Polymer hoặc thiếu thời gian tạo bông | Tăng nhẹ liều và kiểm tra thời gian khuấy chậm |
| Bông nhớt, kéo sợi | Polymer quá liều | Giảm liều từng bước |
| Bông hình thành rồi vỡ | Lực khuấy hoặc lực cắt quá cao | Giảm khuấy, kiểm tra bơm và đường ống |
| Bơm chạy nhưng không có bông | Đầu châm nghẹt hoặc Polymer pha chưa đạt | Hiệu chuẩn bơm và kiểm tra dung dịch pha |
Câu hỏi thường gặp
Polymer không kéo bông có nên tăng liều ngay không?
Không nên. Trước tiên cần kiểm tra PAC, pH, loại Polymer, cách pha, bơm định lượng và lực khuấy. Tăng Polymer khi chọn sai loại hoặc sai pH có thể làm nước nhớt hơn.
Làm sao biết Polymer đang quá liều?
Bông thường có biểu hiện nhớt, kéo sợi, lắng chậm hoặc phân tán trở lại. Tăng thêm Polymer nhưng độ trong không cải thiện cũng là dấu hiệu quá liều.
PAC đã tạo bông nhỏ nhưng Polymer không kéo bông lớn là do đâu?
Nguyên nhân thường là chọn sai điện tích Polymer, liều chưa phù hợp, Polymer pha chưa đạt hoặc lực khuấy sau điểm châm quá mạnh.
Polymer Anion hay Cation kéo bông tốt hơn?
Không có loại nào tốt cho mọi nguồn nước. Polymer Anion thường được thử sau PAC hoặc với bùn vô cơ, còn Polymer Cation thường được thử với bùn hữu cơ và bùn sinh học. Kết quả phải được xác nhận bằng Jar Test.
Polymer tạo bông tốt trong Jar Test nhưng ngoài hệ thống không hiệu quả vì sao?
Nguyên nhân có thể là điểm châm sai, bơm không đủ lưu lượng, dung dịch pha khác với Jar Test, thời gian tạo bông ngắn hoặc bông bị phá vỡ trên đường đến bể lắng.
Kết luận
Polymer không kéo bông không chỉ xuất phát từ liều lượng mà thường liên quan đến cả quá trình keo tụ – tạo bông.
Các nguyên nhân cần ưu tiên kiểm tra gồm:
- Chọn sai loại Polymer.
- PAC chưa hình thành vi bông.
- pH không phù hợp.
- Polymer pha sai hoặc chưa trưởng thành.
- Liều quá thấp hoặc quá cao.
- Điểm châm và lực khuấy không phù hợp.
- Nước chứa dầu mỡ, chất hoạt động bề mặt hoặc độ mặn cao.
- Bơm định lượng và đầu châm gặp sự cố.
Giải pháp hiệu quả nhất là kiểm tra từng yếu tố, chỉ thay đổi một thông số trong mỗi lần thử và thực hiện Jar Test bằng chính mẫu nước thực tế.
Quý khách cần tư vấn lựa chọn Polymer Anion, Polymer Cation, Jar Test Polymer hoặc tối ưu công đoạn keo tụ – tạo bông, vui lòng liên hệ Châu An Chemical để được hỗ trợ theo mẫu nước thực tế.
